Sầu riêng bị khô đọt còn được gọi là bệnh chết ngược hay bệnh cháy lá khô đọt, rất phổ biến và gây hại nặng nề khiến cho các nhà vườn. Bệnh ảnh hưởng lớn tới năng suất mùa vụ, nặng hơn là chết cây. Vậy sầu riêng bị khô đọt do nguyên nhân nào gây ra, biểu hiện ra sao và cách xử lý như thế nào, bà con cùng bác sỹ sầu riêng theo dõi chi tiết bài viết dưới đây nhé.
1. Những tác nhân chính bị khô đọt sầu riêng
Cũng giống như hầu hết bệnh hại trên cây Sầu riêng, bệnh sầu riêng bị khô đọt cũng có một nguyên nhân chủ yếu và các tác nhân đi kèm để bệnh có điều kiện phát triển mạnh hơn, nhanh hơn và gây hại nặng hơn.
1.1. Nấm Rhizoctonia solani là nguyên nhân chủ yếu gây bệnh cháy lá khô đọt Sầu riêng
Nấm Rhizoctonia solani có khả năng lưu tồn lâu trong đất khi gặp điều kiện thuận lợi như mưa bão, gió mạnh, gây nhiều sương mù, ẩm độ cao, sợi nấm sẽ nhanh chóng tấn công và tiêu diệt tế bào thực vật thông qua các chất độc và enzym được tiết ra, đồng thời xâm nhập vào các mô chết để tìm cơ hội phát tán rộng.
- Nấm Rhizoctonia solani gây sầu riêng bị khô đọt được biết đến là một loài nấm sống ký sinh trong đất, thuộc bộ nấm Cantharellales, nằm trong lớp Agaricomycetes.
- Loại nấm hại này thường gây ra nhiều bệnh hại trên các bộ phận của nhiều loại cây trồng.
- Nấm bệnh tấn công gây cháy lá, Sầu riêng bị khô đọt từ giai đoạn cây con cho tới giai đoạn kinh doanh, gây thiệt hại nghiêm trọng cho các nhà vườn.
1.2. Các tác nhân tạo điều kiện cho sầu riêng bị khô đọt phát triển nặng hơn
Trong mùa mưa, nấm Rhizoctonia Solani thường gây hại và tấn công cây trồng nhiều hơn. Bệnh sầu riêng bị khô đọt phần lớn xuất hiện trong điều kiện mưa nhiều, ẩm độ cao, sương mù nhiều.
Tại các vườn ít được chăm sóc, rãnh nước không được khơi thông, cây không được tỉa tán thường xuyên khiến các cành lá bên dưới mọc quét đất, điều kiện ẩm ướt thuận lợi nấm bệnh lây lan nhanh và phát tán mạnh.
Tác nhân thường thấy ở nhiều vườn mắc bệnh khô đọt nữa là do các vườn hay sử dụng phân chuồng cũng dễ phát sinh bệnh cháy lá và sầu riêng bị khô đọt do nấm Rhizoctonia Solani tấn công.
Thiếu ánh sáng và nhiệt độ cũng là những tác nhân khiến bệnh khô đọt trầm trọng hơn, giảm khả năng quang hợp làm cây bị yếu đi, khiến nấm sinh sôi nảy nở nhanh và gây hại nặng hơn.
Những điều kiện khiến bệnh lây lan mạnh có thể kể tới như gió, nước tưới, nước mưa, công cụ lao động…
2. Dấu hiệu nhân biết sầu riêng bị khô đọt và cách xử lý tổng hợp
Có khá nhiều nguyên nhân gây khô đọt Sầu riêng như thiếu nước tưới hoặc tưới chưa hợp lý, thiếu dinh dưỡng hoặc bổ sung dinh dưỡng chưa cân đối. Tuy nhiên, trong khuôn khổ bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu sâu hơn về cách nhận biết bệnh cháy lá và bị khô đọt Sầu riêng do nấm Rhizoctonia Solani.
2.1. Biểu hiện sầu riêng bị khô đọt do nấm Rhizoctonia Solani
Nấm Rhizoctonia Solani có thể tấn công Sầu riêng tư giai đoạn cây con đến lúc trưởng thành chỉ cần có điều kiện thuận lợi. Nhận biết dấu vết gây hại sớm trên cây, bà con cần lập tức xử lý tránh để lây lan sẽ khó kiểm soát hơn và tốn nhiều chi phí.
Khi mới nhiễm bệnh bị khô đọt Sầu riêng, trên lá xuất hiện nhiều vết bệnh nhỏ như bọng nước, lá chuyển sang màu xanh đậm hơn.
Nếu không xử lý kịp thời, chỉ ít ngày vết bệnh sẽ lan ra toàn bộ bề mặt lá. Thời điểm bệnh khô đọt nặng hơn, bà con thấy lá cây co và khô lại, phần lá bệnh sẽ loang lổ các mảng sáng có viền nâu bên ngoài.
Trên cành non các lá bệnh có thể dính lại với nhau do các tơ nấm phát triển làm kết dính chúng lại với nhau sau đó cũng khô dần và chết.
Đối với cây con mắc bệnh khô đọt, lá sẽ dần trụi đi, không còn khả năng quang hợp khiến đọt trở lên thối đen. Tuy nhiên, bệnh thường gặp hơn ở những cây sầu riêng trưởng thành, có nhiều lá rồi lan ra các nhánh, chồi khác. Các bộ phận bị nhiễm nhanh chóng làm lá non bị khô và rụng, hết ngọn, cành và nhánh nhỏ, ảnh hưởng rất lớn đến năng xuất. Bệnh thường xuất hiện và phát triển mạnh trong mùa mưa.
2.2. Một số thao tác cần làm ngay khi thấy Sầu riêng bị bệnh khô đọt do nấm Rhizoctonia Solani
Ngay khi phát hiện dấu hiệu nhiễm bệnh trên cây, bà con cần nhanh chóng cắt bỏ để tránh lây lan sang các phần khác và các cây khác.
Tiếp theo đó là vệ sinh vườn, phun thuốc gốc đồng dể để tẩy sạch các nấm bệnh tàn dư trong đất., khơi thông rãnh nước nếu chưa đủ điều kiện thoát nước
Sát khuẩn và tiêu diệt ngay nấm bệnh bằng các thuốc đặt trị giúp ức chế sự phát triển của nấm hoặc kích kháng khả năng phòng vệ của cây trồng, tiếp tục phun thuốc đặc trị để bệnh không còn cơ hội tái phát.
Cuối cùng, để cây tránh mắc bệnh trong thời gian dài, bà con cần cân đối lại điều kiện vườn, chú ý cách bón đúng và hợp lý phân bón, trung vi lượng để cải tạo đất và tiêu trừ nấm bệnh.
3. Các hoạt chất hiệu quả trong phòng ngừa và đặc trị bệnh sầu riêng bị khô đọt
Hiện tại, bên cạnh các biện pháp canh tác tốt, khi Sầu riêng bị mắc bệnh khô đọt do nấm Rhizoctonia Solani, các chuyên gia khuyến cáo nhà vườn cần sớm phun thuốc phòng ngừa hoặc phòng trị. Bà con chú ý nếu áp lực bệnh trong khu vực lên cao thì có thể phun thuốc thường xuyên để ngừa bệnh dù chưa thấy xuất hiện vết bệnh trong vườn nhà mình. Một số ý tư vấn như sau:
3.1. Một số hoạt chất đặc trị nấm Rhizoctonia Solani gây bệnh sầu riêng bị khô đọt
Một số hoạt chất đặc trị nấm Rhizoctonia Solani làm sầu riêng bị khô đọt được các nhà khoa học khuyến cáo và bà con dùng hiệu quả gần đây như Fosetyl- aluminium, Metalaxyl, Azoxystrobin + Difenoconazole,…. Thường xuyên kiểm tra lại vết bệnh, nếu cây bị bệnh nặng thì sau 5-7 ngày phun lại lần 2.
3.2. Lựa chọn thuốc đặc trị an toàn bệnh khô đọt Sầu riêng
Trong quá trình tìm hiểu và lựa chọn thuốc phun, bà con nên lưu ý chọn các thuốc có hoạt chất nằm trong danh mục thuốc BVTV được phép lưu hành trên thị trường, các hoạt chất này nên nằm trong nhóm 5GHS, được khuyến cáo sử dụng trên cây ăn trái và cây rau màu.
Với Sầu riêng xuất khẩu, bà con càng cần chú ý hơn bởi vấn đề dư lượng vẫn rất được các thị trường nhập khẩu quan tâm đặc biệt.
Với Sầu riêng trồng theo tiêu chuẩn hữu cơ, cũng đã có 1 số tthuốc với thành phần sinh học, được công nhận bởi các tổ chức hữu cơ uy tín trên thế giới. Bà con có thể tham khảo tìm kiếm và sử dụng.
Vẫn như mọi khi, với bất kỳ loại thuốc BVTV nào, bà con cần tuân thủ nguyên tắc 4 đúng (đúng lúc, đúng thuốc, đúng nồng độ liều lượng và đúng cách.
4. Biện pháp tổng hợp phòng ngừa sầu riêng bị khô đọt
Bên cạnh việc phun thuốc phòng trừ nấm khi áp lực bệnh hại cao, bà con cần duy trì một số điều kiện dưới đây để phòng ngừa nguy cơ gây bệnh.
Quy hoạch vườn đảm bảo mật độ giữa các cây, tránh trường hợp trồng sát nhau rất dễ lây lan bệnh sầu riệng bị khô đọt.
Thường xuyên thăm vườn, cắt tỉa tạo tán cây thoáng mát, rộng rãi, cắt bỏ các cành rườm rà sát mặt đất, duy trì độ ẩm vừa đủ, chú ý đến nguồn sáng để cây có thể nhận được ánh sáng tốt nhất.
Đảm bảo cung cấp lượng nước vừa đủ, thiết kế rãnh thoát nước tốt. Tránh tình trạng ngập úng làm rễ cây bị ngợp, thiếu oxi gây thối rễ.
Bón phân cân đối, hợp lý, cải thiện độ phì nhiêu làm đất tơi xốp, đảm bảo liều lượng thích hợp với cây Sầu riêng. Lưu ý phân chuồng phải được ủ hoai trước khi bón cho cây.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN DỤ
Riêng với nguy cơ gây hại như nấm Phytopthora hoặc trong trường hợp này là nấm Rhizoctonia Solani gây sầu riêng bị khô đọt , bà con cần thăm vườn thường xuyên để xác định rõ đối tượng gây hại từ đó có cách xử trí phù hợp. Hiện trên thị trường có một số sản phẩm thuốc BVTV có các hoạt chất đặc trị nhiều loại nấm hại trên cây Sầu riêng, bà con có thể tham khảo để mua phun phòng trừ.
Chúc bà con vụ Sầu riêng bội thu, trúng mùa, được giá!
