Cây sầu riêng, với hương vị độc đáo và giá trị kinh tế cao, là một trong những loại cây ăn trái được ưa chuộng tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Tuy nhiên, cây sầu riêng cũng rất dễ bị mắc các loại bệnh, trong đó bệnh thối rễ trên cây sầu riêng là một trong những vấn đề nghiêm trọng. Bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây mà còn giảm năng suất, chất lượng trái. Để có thể giải quyết trị để tình trạng bệnh này thì bác sỹ sầu riêng có đề xuất đến bà con nông dân một số phương pháp phòng tránh và các loại thuốc đặc trị bệnh thối rễ trên cây sầu riêng

Những loại thuốc đặc trị bệnh thối rễ trên sầu riêng dứt điểm

1. Giới thiệu về bệnh thối rễ và tác hại

1.1 Bệnh thối rễ ở cây sầu riêng

Bệnh thối rễ là một loại bệnh do nấm, vi khuẩn hoặc các yếu tố môi trường gây ra, ảnh hưởng đến hệ rễ của cây sầu riêng. Khi rễ bị thối, khả năng hấp thụ nước và chất dinh dưỡng bị giảm, dẫn đến sự phát triển kém và có thể gây chết cây nếu không được xử lý kịp thời.

1.2. Nguyên nhân gây bệnh thối rễ

Có nhiều nguyên nhân gây ra bệnh thối rễ trên cây sầu riêng, bao gồm:

• Nấm Fusarium: Đây là một trong những loại nấm chính gây ra bệnh thối rễ. Nấm Fusarium phát triển trong điều kiện đất ẩm ướt, thiếu thông thoáng.

Hình 1.2.1 Nấm Fusarium.spp ngay hại cho cây sầu riêng

• Vi khuẩn Pythium: Vi khuẩn này thường xâm nhập vào cây khi điều kiện môi trường thuận lợi, nhất là khi nước tưới quá nhiều, làm cho đất trở nên ngập úng.

Hình 1.2.2 Vi khuẩn Pythium gây hại cho cây sầu riêng

• Chất lượng đất: Đất nghèo dinh dưỡng, bị ô nhiễm hay đất có pH không phù hợp cũng có thể tạo điều kiện cho bệnh phát triển.
• Thời tiết: Mưa nhiều, ẩm ướt và nhiệt độ cao cũng là những yếu tố góp phần vào sự phát triển của bệnh thối rễ.

1.3. Tác hại của bệnh thối rễ mạng lại trên cây sầu riêng

Hình 1.3 Hậu quả của bệnh thối rễ

Khi cây sầu riêng bị bệnh thối rễ, có thể nhận diện một số triệu chứng như sau:

• Lá vàng: Lá cây thường xuyên vàng úa, đặc biệt là các lá dưới cùng.
• Cành khô: Các cành có xu hướng héo úa, không phát triển, thậm chí có thể chết dần.
• Rễ bị thối: Khi kiểm tra rễ, bạn sẽ thấy rễ bị mềm nhũn, có màu nâu hoặc đen, mùi hôi thối.
• Cây suy yếu: Cây chậm phát triển, trái nhỏ và không đạt chất lượng như mong muốn.

Ngoài ra nấm sẽ tấn công mạnh và các rễ nhánh trước khi đi vào rễ cái hủy hoại chóp rễ. Biểu hiện có thể nhận biết được là thân non bị chết dần. Tiếp đến mặc dù cho cây có mọc chồi mới bên dưới nhưng cây vẫn bị héo úa, kiệt sức và dần chết đi.

1.4. Phương pháp phòng ngừa bệnh

Phòng ngừa bệnh thối rễ là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho cây sầu riêng. Một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả bao gồm:

• Chọn giống chịu bệnh: Chọn cây giống khỏe mạnh, có khả năng kháng bệnh tốt để trồng.
• Xử lý đất: Trước khi trồng, nên xử lý đất bằng cách phơi đất, bón vôi để diệt nấm và vi khuẩn có hại.
• Quản lý tưới tiêu: Đảm bảo tưới nước đúng cách, tránh tình trạng ngập úng trong thời gian dài. Nên áp dụng phương pháp tưới nhỏ giọt hoặc tưới theo từng khu vực.
• Vệ sinh đồng ruộng: Thường xuyên dọn dẹp cỏ dại, xác thực vật để hạn chế nơi trú ẩn của nấm và vi khuẩn.

2. Các loại thuốc đặc trị bệnh thối rễ sầu riêng

Khi cây sầu riêng đã bị bệnh thối rễ, việc điều trị sớm là rất quan trọng. Dưới đây là một số loại thuốc có thể sử dụng để trị bệnh thối rễ:

• Thuốc trừ nấm:

Hình 2.1 Vi khuẩn bacillus subtilis và Trichoderma

• Bacillus subtilis: Là loại vi khuẩn có khả năng ức chế sự phát triển của nấm gây bệnh, tạo điều kiện tốt cho cây phát triển.
  • Trichoderma: Đây là một loài nấm có khả năng chống lại nấm bệnh, bảo vệ rễ của cây sầu riêng.
• Thuốc diệt khuẩn:
  • Copper Oxychloride: Có khả năng diệt khuẩn và nấm, hạn chế sự bùng phát của bệnh thối rễ.
• Phân hữu cơ và chế phẩm sinh học:
  • Sử dụng phân bón hữu cơ và các sản phẩm sinh học giúp cải thiện cấu trúc đất, tăng cường sức khỏe cây trồng và giúp cây chống chọi tốt hơn với bệnh tật. Phân hữu cơ ủ hoai mục kết hợp nấm đối kháng Trichoderma bón vào gốc cây
• Thuốc diệt nấm tổng hợp:
  • Sử dụng thuốc diệt nấm chống lại nấm gây bệnh thối rễ có thể giúp kiểm soát tình hình. Một số sản phẩm thương mại như Metalaxyl, Benomyl có thể được áp dụng

3. Hướng dẫn sử dụng thuốc đặc trị bệnh thối rễ hiệu quả

Khi sử dụng thuốc trị bệnh thối rễ cho cây sầu riêng, cần lưu ý đến một số nguyên tắc sau:

• Thời điểm phun: Nên phun thuốc vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát để tăng hiệu quả bảo vệ.
• Liều lượng: Tham khảo hướng dẫn sử dụng trên nhãn thuốc để xác định liều lượng phù hợp, tránh lạm dụng có thể gây hại.
• Phương pháp phun: Kết hợp phun thuốc và tưới nước để thuốc có thể thấm sâu vào đất, tiếp cận với rễ bệnh.
• Tần suất: Thực hiện phun thuốc định kỳ, thường là 2-3 lần trong mùa mưa hoặc khi có triệu chứng bệnh xuất hiện.

4. Lưu ý khi sử dụng thuốc đặc trị bệnh thối rễ đảm bảo an toàn

Một số kinh nghiệm trong quá trình sử dụng thuốc mà người sử dụng cần chú ý:

• Thuốc đặc trị bệnh thối rễ sầu riêng thường sẽ là dạng bôi cần được thực hiện đúng cách để tránh những tình trạng phản tác dụng hoặc không mang lại hiệu quả cao
• Dùng thuốc quét 2-3 lần / ngày và cách nhau tầm 7-10 ngày
• Mỗi loại thuốc đặc trị đều được điều chế riêng biệt nên không được hòa chung những dòng thuốc khác
• Ở đa số những dòng thuốc có mặt trên thị trường hiện nay thường được khuyến cáo không dùng chung với phân bón lá

5. Một số hoạt chất hiệu quả trong việc điều trị bệnh thối rễ

Dimethomorph (C₂₁H₂₂ClNO₄) là hoạt chất có nhiều trong các loại thuốc diệt nấm toàn thân. Cụ thể ở đây là các loại nấm mốc và thối rễ như nấm Pythium và Phytophthora gây ra trên cây sầu riêng

Fosetyl-aluminium( [C2H5OP(H)O2]3Al): là một hợp chất organophosphorus được sử dụng làm thuốc diệt nấm. Tác dụng của hoạt chất này giúp ngăn ngừa sự hình thành và lây lan của nấm. Đồng thời bổ sung tăng cường hệ miễn dịch trên cây, giúp cây chống lại các tác nhân gây bệnh

Kết luận

Việc hiểu rõ biết được nguyên nhân và các loại thuốc đặc trị bệnh thối rễ trên cây sầu riêng sẽ giúp nông dân bảo vệ cây trồng hiệu quả hơn. Qua bài viết này, hy vọng rằng bạn đã có được cái nhìn tổng quan về bệnh thối rễ và các loại thuốc trị bệnh thối rễ trên cây sầu riêng, từ đó áp dụng vào thực tiễn trồng trọt của mình.