Bệnh thán thư Sầu riêng do nấm Colletotrichum spp gây ra. Bệnh gây hại trên nhiều bộ phận quan trọng của cây khiến các bộ phận này không còn khả năng thực hiện hoặc thực hiện đầy đủ chức năng và mùa vụ sẽ thất bát. Vậy nên bà con cần được cung cấp biện pháp phòng trừ bệnh thán thư trên Sầu riêng, tránh gây tổn thất nặng nề.
Các biện pháp tổng hợp phòng trừ bệnh thán thư trên cây sầu riêng
Như đã nêu trên, bệnh thán thư trên cây Sầu riêng do nấm Colletotrichum spp gây ra và thường vào thời điểm mùa mưa, vườn kém chăm sóc hoặc xảy ra hiện tượng úng, ngâp nước, ẩm độ cao. Nấm bệnh tấn công cả lá, hoa và trái với các biểu hiện khá đặc trưng, bà con có thể nhận biết bằng mắt thường:
1. Biểu hiện bệnh thán thư trên cây Sầu riêng
1.1. Biển hiện bệnh thán thư ở lá Sầu riêng
Ảnh st: Triệu chứng bệnh thán thư trên lá Sầu riêng
– Khi mới mắc bệnh thán thư, lá Sầu riêng thường phát sinh vết bệnh ở mép hay chóp lá, sau đó lan vào phía trong.
– Vết bệnh dạng tròn hay bất định, tạo thành những mảng cháy màu nâu đỏ, trên đó có những đường gợn sóng màu nâu thẫm, đặc trưng là những vòng tròn đồng tâm.
– Trên vết bệnh có những hạt nhỏ màu đen li ti là các ổ bào tử, ở giữa và phần xanh còn lại của lá có đường ranh giới rõ rệt màu nâu. Bệnh thán thư thường phát sinh trên lá già và lá bánh tẻ.
– Khi bệnh nặng, toàn bộ lá Sầu riêng bị cháy và rụng sớm, cây kém phát triển, còi cọc. Cây còn nhỏ bị gây hại nặng hơn và khó hồi phục hơn.
1.2. Triệu chứng bệnh thán thư trên hoa Sầu riêng
Ảnh st: Hình ảnh hoa Sầu riêng với triệu chứng thán thư
Khi bị lây bệnh thán thư, hoa Sầu riêng sẽ có vết đốm li ti mầu nâu đen trên bông. Vết bệnh này là các ổ bào tử nấm, chúng sẽ đen và lan dần ra, cuối cùng sẽ khiến hoa bị rụng đồng loạt vì hình thái hoa Sầu riêng san sát nhau, rất dễ bị lây bệnh.
1.3. Triệu chứng trái Sầu riêng bị thán thư
Ảnh st: Triệu chứng thán thư gây hại trái Sầu riêng non
– Giai đoạn Sầu riêng đang mang trái non nếu bị nấm Colletotrichum spp tấn công trái sẽ tạo thành những mảng nấm lớn nhỏ hình tròn màu đen.
– Các vết đốm xuất hiện ở vị trí hốc gai, sau đó lan rộng lên phần còn lại của quả.
– Quả bị nhiễm nấm bệnh nặng sẽ chuyển sang màu đen ở phía giữa và có quầng vàng phía ngoài. Bệnh thán thư trái sẽ lan rộng ra nhanh chóng, tấn công khắp trên bề mặt khiến trái bị thối đen và rụng dần.
– Ngay từ khi nhận thấy các triệu chứng bệnh thán thư ban đầu, nếu không có hoạt động có biện pháp phòng trừ thán thư sẽ lây lan nhanh chóng và có thể phá hủy mùa vụ.
2. Biện pháp phòng trừ bệnh thán thư sầu riêng
Đối với bệnh thán thư Sầu riêng, bà con cần sử dụng tổng hợp các giải pháp phòng bệnh và thường xuyên thăm vườn để trừ bệnh ngay khi thấy những dấu hiệu đầu tiên.
Ảnh: Để phòng trừ bệnh thán thư trên Sầu riêng, cần tổng hợp nhiều biện pháp
2.1. Các biện pháp canh tác giúp phòng ngừa bệnh thán thư Sầu riêng:
Giống:
Chuẩn bị khâu chọn giống cây thật tốt, có đặc tính chống chịu bệnh cao và đề kháng tốt với môi trường ẩm ướt cũng là một cách phòng ngừa hữu hiệu.
Dinh dưỡng:
Cung cấp hợp lý và đầy đủ chất dinh dưỡng, trung vi lượng để cây khỏe mạnh, tăng cường khả năng chống chịu với nấm bệnh. Xử lý đất kỹ càng, đảm bảo đất được thoát nước tốt và cây luôn nhận đủ ánh sáng.
Nguồn nước:
Tưới nước định kỳ thường xuyên và kiểm tra độ ẩm trong vườn. Duy trì độ ẩm ở mức thích hợp, tránh để độ ẩm quá cao tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển gây bệnh thán thư.
Cắt tỉa cành lá Sầu riêng thường xuyên:
để tạo điều kiện cho ánh sáng và không khí lưu thông dễ dàng. Đặc biệt các cành lá dưới thấp quét đất cần cắt bỏ để hạn chế lây lan mầm bệnh.
Sử dụng nhiều phân hữu cơ hơn:
giúp bà con cải tạo đất trồng, đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cây phát triển bền vững.
Quản lý cỏ hợp lý,
vừa có độ che phủ để giữ đất mềm, xốp, lại không quá cao để cạnh tranh dinh dưỡng của Sầu riêng và là vật trung gian truyền nhiễm các mầm bệnh nguy hiểm.
2.2. Biện pháp sinh học giúp phòng ngừa bệnh thán thư trên cây sầu riêng
Biện pháp sinh học có thể giúp giảm nhẹ nguy cơ nhiễm bệnh thán thư của cây Sầu riêng cũng như cải thiện sức khỏe của cây để tăng sức chống chịu với bệnh hại.
– Cải tạo nền đất trồng thật tốt, tăng cường bón các loại phân hữu cơ hoai mục hay phân đã được ủ với nấm trichoderma. Tưới bổ sung các chủng vi sinh vật có lợi vào đất.
– Có thể sử dụng thuốc BVTV sinh học giúp bà con trừ bệnh hại trên cây Sầu riêng, bà con có thể tìm mua để sử dụng. Các sản phẩm thuốc trừ bệnh sinh học này được chiết suất từ các thành phần tự nhiên và có thể sử dụng được cho canh tác hữu cơ.
2.3. Xử lý bệnh thán thư sầu riêng nhanh và triệt để với biện pháp hóa học
Khi Sầu riêng chớm mắc bệnh thán thư, bà con có thể thực hiện các biện pháp kể trên và phun ngừa. Trong trường hợp áp lực bệnh hại cao hơn, bà con cần sử dụng thuốc đặc trị thán thư, phun đúng liều lượng và cách thức, tuân thủ nguyên tắc 4 đúng để đạt hiệu quả tối ưu.
Một số hoạt chất hiệu quả giúp bà con phòng trừ thán thư trên Sầu riêng có sẵn ngoài thị trường như Propineb, thuốc nhóm gốc đồng, mataxyl + mancozeb, azoxystropin + Difenconazole…Bà con cần theo dõi sát sao tình trạng bệnh để đưa ra quyết định dùng hoạt chất nào, dùng để phòng ngừa hay điều trị bệnh.
– Để phòng ngừa hoặc khi phát hiện bệnh thán thư chớm xuất hiện (vết cháy nhỏ ở chót lá), bà con phun các loại thuốc có hoạt chất ngừa: Probined, Mancozeb, Hexaconazole
– Khi bệnh thán thư đã nặng, cần xử lý ngay bằng các hoạt chất đặc trị: Probined, Metalaxyl, Azoxystrobin + Difenoconazole, Propiconazole + Difenconazole…
– Khi bị thán thư, cây cần được bổ sung trung vi lượng, nhất là kẽm, nên bà con có thể phun bổ sung đúng liều lượng khuyến cáo hoặc tìm các thuốc có hoạt chất phòng trừ bệnh nói trên đã bổ sung kẽm dễ tiêu cho cây mau lành vết bệnh, cải thiện bộ lá để thực hiện chức năng quang hợp.
Hiện tại trên thị trường có nhiều loại thuốc BVTV được quảng cáo, nhưng bà con lưu ý chỉ sử dụng các thuốc có nguồn gốc rõ ràng, uy tín, đặc biệt nếu muốn đảm bảo chất lượng trái và an toàn dư lượng, nên chọn thuốc thuộc nhóm 5GHS dùng được cho cây ăn trái.
Luôn sử dụng thuốc đặc trị bệnh thán thư Sầu riêng đúng cách theo chỉ dẫn của chuyên gia. Không sử dụng quá liều hoặc không đúng hướng dẫn sẽ dẫn đến kháng bệnh, từ đó gây khó khăn hơn trong quá trình điều trị và canh tác sầu riêng.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN DỤ:
Bệnh thán thư do nấm Colletotrichum spp gây ra trên Sầu riêng có thể gây ảnh hưởng nặng nề tới mùa vụ nếu không có giải pháp phòng ngừa hiệu quả. May mắn là hiện nay bà con đã được chuyển giao khá nhiều biện pháp tổng hợp để xử lý triệt để. Tuy nhiên, như đã chia sẻ ở trên, để công tác phòng trừ đạt hiệu quả tối ưu, bà con cần áp dụng nhiều biện pháp cùng lúc: canh tác tốt, sinh học, dùng thuốc đặc trị nấm bệnh.
Ảnh: Sầu riêng không bị nấm bệnh, bà con an tâm thu hoạch vụ bội thu
Hoạt động thăm vườn thường xuyên và xử lý ngay khi nhận thấy các dấu hiệu ban đầu chính là một lợi thế giúp các nhà vườn tốn ít chi phí hơn mà lại chủ động ngăn ngừa lây lan thành dịch hại. Bệnh thán thư có thể gây nguy hiểm nhưng là bệnh có thể chủ động phòng ngừa. Như vậy bà con có thể an tâm vườn cây của mình hoàn toàn tránh xa được bệnh thán thư.
Khi cần sử dụng thuốc BVTV, bà con lưu ý sử dụng theo nguyên tắc 4 đúng và đảm bảo an toàn khi phun thuốc. Với điều kiện cần phối trộn thuốc khác nhau, bà con cần được tư vấn kỹ lưỡng để tối ưu công tác phòng trừ bệnh, không để lại dư lượng và an toàn cho người phun thuốc, người tiêu dùng.
Chúc bà con phòng trừ thành công bệnh thán thư trên cây Sầu riêng và gặt hái nhiều vụ mùa bội thu
